Xin số an sinh xã hội (SSN) hoặc mã số thuế ITIN

Hai con số này hay bị nhầm lẫn với nhau, nhưng chúng phục vụ hai việc khác nhau và do hai cơ quan khác nhau cấp.

• SSN là số an sinh xã hội, do Sở An sinh Xã hội (SSA) cấp. Đây là số dùng để đi làm hợp pháp, đóng góp vào quỹ hưu trí, và làm gần như mọi thủ tục hành chính.
• ITIN là mã số thuế cá nhân, do Sở Thuế vụ (IRS) cấp. Nó chỉ dùng để khai thuế. ITIN không cho phép bạn đi làm và không phải là giấy phép cư trú.

Nguyên tắc đơn giản: nếu bạn đủ điều kiện có SSN thì xin SSN. Chỉ xin ITIN khi bạn không đủ điều kiện có SSN nhưng vẫn phải khai thuế. Nếu bạn chưa quen với giấy tờ thuế ở Mỹ, đọc thêm cách đọc phiếu lương và mẫu W-2.

Ai đủ điều kiện có SSN#

Bạn đủ điều kiện nếu bạn là công dân Mỹ, thường trú nhân (thẻ xanh), hoặc người có giấy phép làm việc do sở di trú cấp. Người có visa lao động, người tị nạn, người được cấp quy chế tị nạn, và người có thẻ EAD đều thuộc nhóm này.

Cách xin SSN#

Giấy tờ cần có#

• Đơn SS-5, tải từ trang ssa.gov/number-card
• Giấy tờ chứng minh tình trạng di trú: thẻ xanh, thẻ EAD, hoặc hộ chiếu kèm mẫu I-94
• Giấy tờ chứng minh danh tính, thường là hộ chiếu
• Nếu bạn sinh ngoài nước Mỹ và dưới 18 tuổi, cần thêm giấy khai sinh

Có SSN rồi thì bước tiếp theo của phần lớn người mới sang là làm bằng lái xe hoặc thẻ căn cước tiểu bang, vì đó là giấy tờ bạn sẽ phải đưa ra nhiều nhất.

Giấy tờ phải là bản gốc hoặc bản sao có chứng nhận của cơ quan cấp. SSA không nhận bản photo thường. Họ sẽ trả lại giấy tờ gốc cho bạn.

Nộp ở đâu#

Nộp trực tiếp tại văn phòng SSA gần nhà. Tìm văn phòng trên ssa.gov. Nhiều văn phòng nhận khách vãng lai nhưng hẹn trước thì đỡ phải chờ lâu.

Mất bao lâu#

Thẻ thường tới nhà trong vòng hai tới bốn tuần sau khi hồ sơ được duyệt. Hoàn toàn miễn phí. Không ai được thu tiền của bạn để xin SSN.

Cách xin ITIN#

ITIN dành cho người có nghĩa vụ khai thuế ở Mỹ nhưng không đủ điều kiện có SSN. Ví dụ thường gặp: người phối ngẫu hoặc con của người khai thuế mà bản thân không được phép làm việc, và người có thu nhập tại Mỹ nhưng không có giấy phép lao động.

Giấy tờ cần có#

• Mẫu W-7, tải từ irs.gov
• Tờ khai thuế liên bang của năm đó, nộp kèm với W-7. Đây là điểm nhiều người làm sai: bình thường bạn không thể nộp W-7 một mình
• Hộ chiếu bản gốc, hoặc hai giấy tờ khác trong danh sách IRS chấp nhận

Ba cách nộp#

1. Gửi bưu điện tới IRS. Rẻ nhất, nhưng bạn phải gửi hộ chiếu gốc đi và chờ nhận lại. Nhiều người không dám.
2. Qua một CAA (Certifying Acceptance Agent). Họ xác nhận giấy tờ của bạn tại chỗ nên bạn giữ được hộ chiếu. Có thu phí. Tra danh sách CAA trên trang IRS.
3. Tại một trung tâm hỗ trợ người nộp thuế của IRS. Miễn phí, giữ được hộ chiếu, nhưng phải hẹn trước và không phải nơi nào cũng có.

Mất bao lâu#

Thường bảy tuần, và có thể lâu hơn nhiều trong mùa khai thuế từ tháng 1 tới tháng 4. Nộp sớm nếu bạn cần ITIN cho một hạn chót nào đó.

Giữ số của bạn cho an toàn#

Số an sinh xã hội là chìa khóa mở ra toàn bộ hồ sơ tài chính của bạn. Người lấy được số này có thể mở thẻ tín dụng đứng tên bạn.

• Đừng mang thẻ theo người hằng ngày. Cất ở nhà, chỗ an toàn
• Chỉ đưa số khi thật sự cần: chủ hãng, ngân hàng, cơ quan chính phủ, bác sĩ
• Không ai từ chính phủ gọi điện đòi bạn đọc số an sinh xã hội qua điện thoại. Cuộc gọi kiểu đó luôn luôn là lừa đảo, kể cả khi màn hình hiện tên cơ quan chính phủ
• Không đọc số qua tin nhắn, email, hay mạng xã hội

Việc cần làm tiếp theo#

• Xác định bạn thuộc nhóm nào: đủ điều kiện SSN thì làm SS-5, không đủ điều kiện thì chuẩn bị W-7
• Xếp giấy tờ gốc vào một bìa hồ sơ trước khi đi
• Nếu phải xin ITIN, tìm trước một CAA hoặc trung tâm IRS gần nhà để khỏi phải gửi hộ chiếu qua bưu điện