Giấy miễn thị thực 5 năm: về Việt Nam khỏi xin visa

Nếu bạn đã vô quốc tịch Mỹ, hoặc con cháu bạn sinh ra ở Mỹ và chỉ có hộ chiếu Mỹ, thì mỗi chuyến về Việt Nam đều vướng câu hỏi visa. Giấy miễn thị thực giải quyết chuyện đó một lần cho nhiều năm: cấp cho người gốc Việt và vợ, chồng, con của họ, giá trị tối đa 5 năm, mỗi lần về được ở tới 6 tháng, và lệ phí niêm yết chỉ 10 đô la. Bài này nói ai được cấp, cần giấy gì, nộp ở đâu từ Mỹ, và khi nào e-visa mới là lựa chọn hợp lý hơn.

Ai được cấp#

Theo Nghị định 82/2015 của Chính phủ, hai nhóm được cấp giấy miễn thị thực:

1. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Luật quốc tịch định nghĩa nhóm này gồm cả công dân Việt Nam lẫn người gốc Việt Nam, tức người "đã từng có quốc tịch Việt Nam mà khi sinh ra quốc tịch của họ được xác định theo nguyên tắc huyết thống và con, cháu của họ" đang sinh sống lâu dài ở nước ngoài. Vô quốc tịch Mỹ rồi vẫn nằm trọn trong định nghĩa này, và con, cháu của bạn cũng vậy, tính từ người từng có quốc tịch.
2. Vợ, chồng, con là người nước ngoài của người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc của công dân Việt Nam.

Điều kiện đi kèm: hộ chiếu (hoặc giấy tờ đi lại quốc tế) phải còn hạn ít nhất 1 năm, và không thuộc các trường hợp chưa cho nhập cảnh hoặc tạm hoãn xuất cảnh theo luật.

Giấy này cho được gì#

• Thời hạn tối đa 5 năm, và luôn ngắn hơn hạn hộ chiếu của bạn ít nhất 6 tháng. Hộ chiếu còn 3 năm thì giấy chỉ được cấp tối đa khoảng 2 năm rưỡi, nên làm giấy ngay sau khi có hộ chiếu mới là lợi nhất.
• Mỗi lần nhập cảnh được tạm trú 6 tháng. Cần ở lâu hơn, được cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân tại Việt Nam bảo lãnh và có lý do chính đáng thì gia hạn được thêm tối đa 6 tháng tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh ở Việt Nam, giải quyết trong 5 ngày làm việc.
• Trẻ em đi chung hộ chiếu với cha hoặc mẹ được cấp chung giấy với cha mẹ, không cần giấy riêng.
• Mục đích ghi trong nghị định là "thăm thân, giải quyết việc riêng".

Hồ sơ: chứng minh gốc Việt dễ hơn bạn nghĩ#

Hồ sơ gồm tờ khai (khai trực tuyến rồi in ra, xem phần nộp ở đâu), ảnh màu nền trắng theo cỡ nơi nộp yêu cầu (xem lưu ý ảnh ở phần dưới), hộ chiếu, và giấy tờ chứng minh diện được cấp:

Chứng minh gốc Việt, một trong các loại: giấy khai sinh; hộ chiếu Việt Nam hoặc giấy chứng minh nhân dân kể cả đã hết giá trị; giấy chứng nhận có quốc tịch Việt Nam; quyết định cho thôi quốc tịch, quyết định cho trở lại quốc tịch, hoặc giấy xác nhận mất quốc tịch Việt Nam; sổ hộ khẩu; thẻ cử tri mới nhất; và cả giấy tờ cấp trước 1975: sổ thông hành, thẻ căn cước, tờ trích lục bộ giấy khai sanh. Giấy tờ nước ngoài có ghi bạn có quốc tịch gốc Việt Nam cũng được nhận.

Vợ, chồng, con người nước ngoài: giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh, giấy xác nhận quan hệ cha mẹ con, quyết định nuôi con nuôi, hoặc giấy tờ khác có giá trị theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Nộp ở đâu từ Mỹ, tốn bao nhiêu, chờ bao lâu#

Khai trước trên mạng: tờ khai điện tử nằm ở cổng mienthithucvk.mofa.gov.vn, khai xong in ra, ký và dán ảnh. Cổng này chỉ là chỗ khai tờ khai; hồ sơ vẫn nộp tại cơ quan đại diện.

• Đại sứ quán tại Washington DC: hướng dẫn nộp qua Cổng Lãnh sự trực tuyến consular.vnembassy.us; gửi bưu điện thì hồ sơ cần công chứng và kèm bì thư trả kết quả đã trả cước, có số theo dõi. Đại sứ quán ghi thời gian xử lý 5 tới 7 ngày làm việc từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; trả phí bằng money order hoặc cashier's check cho "EMBASSY OF VIETNAM".
• San Francisco: trang "nộp trực tiếp" của Tổng Lãnh sự quán ghi 1 ảnh 2 x 2 inch, khác với 2 ảnh 4 x 6 cm của cổng Bộ Ngoại giao: chụp theo trang của đúng nơi mình nộp. Muốn nhận kết quả qua bưu điện thì kèm bì thư dán sẵn tem ghi địa chỉ, nên dùng FedEx, USPS hoặc UPS có số theo dõi cho bì thư đó. Còn NỘP hồ sơ qua bưu điện thì trang này không nói: gọi hỏi trước.
• New York: nhận trực tiếp hoặc qua bưu điện, bản sao phải công chứng, kèm bì thư dán tem ghi sẵn địa chỉ nếu muốn nhận kết quả qua bưu điện.
• Houston: trang chính thức đang không truy cập được (kiểm tra ngày 19 tháng 9 năm 2026); người ở Texas hỏi đường qua trang liên hệ của Đại sứ quán trước.

Lệ phí: 10 đô la theo biểu phí lãnh sự của Bộ Tài chính (thông tư 264/2016, dòng phí này không bị các thông tư sau sửa), và cổng Bộ Ngoại giao ghi đúng con số đó. Thời hạn theo nghị định: cơ quan đại diện chuyển trong 1 ngày làm việc, trong nước xem xét 3 ngày làm việc, cấp trong 1 ngày làm việc sau khi có trả lời; con số 5 tới 7 ngày làm việc của Đại sứ quán là mốc thực tế nên trông theo.

Đang ở Việt Nam? Nộp thẳng tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Hà Nội hoặc TP Hồ Chí Minh), giải quyết trong 5 ngày làm việc, cùng mức phí 10 đô la theo biểu phí trong nước hiện hành (thông tư 28/2026).

So với e-visa: khi nào dùng cái nào#

• Giấy miễn thị thực: 10 đô la, tối đa 5 năm, mỗi lần về ở tới 6 tháng, gia hạn được. Hợp với người về thường xuyên hoặc về ở lâu.
• E-visa: 25 đô la một lần vào, 50 đô la nhiều lần (theo biểu phí thông tư 28/2026), thời hạn tối đa 90 ngày, cấp cho công dân mọi nước qua cổng thị thực điện tử từ ngày 15 tháng 8 năm 2023, luật định trả lời trong 3 ngày làm việc từ khi đủ hồ sơ và phí. Hợp với một chuyến đi lẻ khi chưa kịp làm giấy miễn thị thực.
• Còn miễn visa 45 ngày? Danh sách miễn thị thực đơn phương công bố ngày 14 tháng 8 năm 2023 gồm 13 nước: Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Anh, Nga, Nhật, Hàn Quốc, Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan, Belarus. Không có Hoa Kỳ, và các đợt mở thêm công bố sau đó cũng không thêm Hoa Kỳ. Hộ chiếu Mỹ về Việt Nam là phải có thị thực (e-visa là dạng tiện nhất) hoặc giấy miễn thị thực, đừng nghe trang dịch vụ nói ngược lại.

Vài điều giữ cho chuyến đi êm#

• Điều kiện hộ chiếu còn hạn 6 tháng khi nhập cảnh được luật viết cho diện miễn đơn phương 45 ngày, không phải cho người cầm giấy miễn thị thực. Nhưng giữ hộ chiếu còn hạn rộng rãi vẫn là chắc nhất: giấy miễn thị thực vốn đã phải ngắn hơn hộ chiếu ít nhất 6 tháng, và điều kiện lúc làm giấy là hộ chiếu còn ít nhất 1 năm.
• Giấy còn hạn dưới 6 tháng thì dấu tạm trú ở cửa khẩu chỉ bằng đúng thời hạn còn lại của giấy: giấy sắp hết hạn thì làm lại trước chuyến về dài.
• Đã có quốc tịch Mỹ nhưng muốn quyền đi lại trọn vẹn hơn? Câu hỏi còn giữ quốc tịch Việt Nam hay không sau khi nhập tịch nói trong bài gia hạn hộ chiếu Việt Nam, và chuyện thi quốc tịch Mỹ có bài nhập tịch Mỹ riêng.

Việc cần làm tiếp theo#

• Soạn giấy chứng minh gốc Việt trước tiên: một tờ khai sinh hay hộ chiếu Việt Nam cũ trong tủ là đủ, không cần trả tiền cho dịch vụ "xin xác nhận" nào cả.
• Khai tờ khai tại mienthithucvk.mofa.gov.vn, in, ký, dán ảnh; chụp ảnh theo đúng cỡ trang của nơi mình nộp ghi.
• Hộ chiếu Mỹ còn dưới 2 năm? Cân nhắc gia hạn hộ chiếu Mỹ trước rồi hãy làm giấy, vì giấy bị cắt ngắn theo hộ chiếu.
• Sắp có chuyến về gấp mà chưa có giấy: xin e-visa cho chuyến đó, làm giấy miễn thị thực sau; cả hai đường đều tự làm được, không cần trang trung gian.