Tài chính và thuế
Thuê ghế trong tiệm nail hay làm nhân viên
Thuê ghế là bạn tự làm chủ trong tiệm của người khác: ai quyết giờ, giá và khách, tiền thuê và tip khai ra sao, tiểu bang nào đòi thêm giấy phép, và dấu hiệu của thuê ghế giả.
Thuê ghế là bạn thuê một chỗ trong tiệm của người khác và tự làm chủ công việc của mình ở đó. IRS gọi đây là booth renter: "người thuê chỗ từ một cơ sở đang hoạt động và tự điều hành công việc kinh doanh của mình như một nhà thầu độc lập." Bạn trả tiền thuê cho tiệm. Khách trả tiền cho bạn. Phần còn lại là của bạn, và phần thuế cũng là của bạn.
Làm nhân viên thì ngược lại. Tiệm trả tiền cho bạn, giữ thuế giùm bạn, và đổi lại tiệm có quyền quyết định bạn làm gì và làm như thế nào.
Bài này nói về bản thân cái thỏa thuận: thuê ghế thật sự trông ra sao, tiền khác nhau chỗ nào, bạn phải tự lo gì, và dấu hiệu của một tiệm gọi là thuê ghế nhưng thật ra đang quản bạn như nhân viên. Bài kiểm tra pháp lý đầy đủ và hai mẫu đơn dùng khi bị xếp sai nằm ở nhân viên hay nhà thầu độc lập. Cách khai thuế khi tự làm chủ nằm ở đóng thuế khi nhận tờ 1099.
Thuê ghế thật sự trông ra sao
Trong ấn phẩm dành riêng cho ngành thẩm mỹ, IRS liệt kê những dấu hiệu cho thấy bạn là nhà thầu độc lập:
- Bạn có chìa khóa tiệm
- Bạn tự định giờ làm của mình
- Bạn tự mua sản phẩm của mình
- Bạn có số điện thoại và tên kinh doanh riêng
- Bạn tự định giá dịch vụ
Rồi IRS kết luận: "Nếu những yếu tố này không có, thì nhiều khả năng bạn là nhân viên của cơ sở đang cho bạn thuê chỗ."
Danh sách này chưa phải toàn bộ, nhưng nó là bức tranh. Người thuê ghế thật sự có khách của riêng mình, nhận tiền thẳng từ khách, và có thể lỗ trong một tuần vắng khách. Tiệm với người đó là chủ nhà, không phải chủ.
Tiền khác nhau chỗ nào
| Nhân viên | Thuê ghế | |
|---|---|---|
| Ai trả tiền cho bạn | Tiệm, theo giờ, theo tuần hoặc theo hoa hồng | Khách trả thẳng cho bạn |
| Bạn trả cho tiệm | Không | Tiền thuê chỗ, cố định hoặc theo thỏa thuận |
| Ai định giá dịch vụ | Tiệm | Bạn |
| Ai xếp giờ và xếp khách | Tiệm | Bạn |
| Ai mua bột, gel, dụng cụ | Thường là tiệm | Bạn |
| Thuế trong năm | Tiệm giữ lại từ mỗi kỳ lương | Không ai giữ, bạn tự đóng bốn kỳ |
| Thuế An sinh Xã hội và Medicare | Bạn một nửa, tiệm một nửa | Bạn cả hai nửa, 15.3% trên tiền lời |
| Giấy cuối năm | Tờ W-2 từ tiệm | Thường không có tờ nào, bạn tự ghi sổ |
| Làm thêm giờ, bảo hiểm tai nạn lao động, trợ cấp thất nghiệp | Có, theo luật | Thường là không, bạn tự lo |
| Tuần vắng khách | Vẫn có lương tối thiểu | Vẫn phải trả tiền thuê |
Hàng cuối cùng là chỗ nhiều người mới thuê ghế bị bất ngờ. Tiền thuê tới đúng ngày dù tuần đó có khách hay không. Đổi lại, một tuần đông khách là của bạn trọn vẹn, không chia hoa hồng.
Chi tiết về phiếu lương và tờ W-2 nằm ở hiểu phiếu lương và tờ W-2.
Thuê ghế giả: gọi là thuê ghế nhưng quản như nhân viên
Đây là kiểu phổ biến nhất trong nghề nail, và nó tốn tiền của bạn thật. Tiệm bảo bạn là người thuê ghế, đưa tờ 1099 hoặc không đưa gì cả, nhưng vẫn:
- Xếp giờ bạn phải có mặt và phạt khi bạn tới trễ
- Xếp khách cho bạn theo lượt chung của tiệm
- Định giá dịch vụ và giữ tiền khách trả rồi chia lại cho bạn
- Bắt dùng sản phẩm của tiệm và làm theo quy trình của tiệm
Nếu phần lớn những điều trên đúng, bạn đang làm việc như một nhân viên mà lại gánh thuế và rủi ro của một người tự làm chủ. Bạn đóng cả hai nửa thuế An sinh Xã hội và Medicare thay vì một nửa, và thường không có làm thêm giờ, không bảo hiểm tai nạn lao động, không trợ cấp thất nghiệp.
Cách tính tiền thuê không phải là dấu hiệu quyết định. Nhiều tiệm lấy phần trăm doanh thu thay vì tiền cố định. Chỉ riêng chuyện đó không làm bạn thành nhân viên, nhưng phần trăm cộng với xếp giờ, xếp khách và định giá thì bức tranh nghiêng hẳn về phía nhân viên.
Từ tháng 5 năm 2025, Bộ Lao động cho biết khi điều tra họ dùng lại bài kiểm tra "thực tế kinh tế" trong tờ thông tin năm 2008 thay vì quy định năm 2024. Với người thợ, điều cốt lõi không đổi: cơ quan nhìn vào cách bạn thật sự phụ thuộc vào tiệm, không nhìn vào cái tên tiệm đặt cho bạn.
Nếu bạn nghĩ mình đang ở trong tình huống này, nhân viên hay nhà thầu độc lập có mẫu SS-8 để nhờ IRS xác định và mẫu 8919 để khai thuế theo phần của một nhân viên.
Nếu bạn thuê ghế, bạn tự lo những gì
Người thuê ghế là một cơ sở kinh doanh một người. IRS nói bạn "chịu trách nhiệm ghi sổ, nộp tờ khai và đóng thuế đúng hạn cho công việc kinh doanh của mình." Cụ thể:
- Bằng hành nghề của bạn vẫn phải còn hiệu lực, và tiểu bang có thể đòi thêm một giấy phép thuê ghế hoặc giấy phép tiệm đứng tên bạn. Xem phần tiểu bang bên dưới.
- Bảo hiểm khi tiểu bang bắt buộc, và nên có ngay cả khi không bắt buộc, vì bảo hiểm của tiệm thường không che cho khách của bạn.
- Tiền thuê từ $2,000 trở lên trong năm 2026 trả cho chủ tiệm không phải là công ty: IRS yêu cầu chính bạn phát mẫu 1099-MISC cho chủ tiệm. Xin tên và mã số thuế của chủ tiệm bằng mẫu W-9 từ đầu.
- Tip vào tổng thu. IRS: "Nếu bạn tự điều hành cơ sở của mình với tư cách chủ cá thể hoặc người thuê ghế, mọi khoản tip nhận được trong công việc bình thường phải được tính vào tổng thu."
- Thuế đóng ước tính bốn kỳ trong năm bằng mẫu 1040-ES, vì không ai giữ thuế giùm bạn. Bốn ngày và quy tắc an toàn nằm ở đóng thuế khi nhận tờ 1099.
- Sổ sách riêng: tiền khách trả theo ngày, tiền thuê đã trả, biên lai vật tư, sổ dặm. Một tài khoản ngân hàng riêng cho công việc làm việc này thành một bảng sao kê.
Nếu bạn thuê thêm người phụ, IRS nhắc rằng người đó có thể là nhân viên của bạn, và khi đó bạn phải giữ thuế, nộp mẫu 941 hàng quý và phát tờ W-2, đúng như một chủ tiệm.
Tiểu bang có thể đòi thêm giấy phép
Chuyện phân loại ở trên là luật liên bang. Giấy phép là chuyện của hội đồng thẩm mỹ tiểu bang, và nhiều tiểu bang coi người thuê ghế là một cơ sở riêng cần giấy phép riêng. Bốn ví dụ đã đối chiếu trên trang của chính cơ quan đó, tính tới ngày 11 tháng 9 năm 2026:
| Tiểu bang | Người thuê ghế cần gì thêm |
|---|---|
| Washington | Luật ghi rõ "bất kỳ ai, trừ nhân viên của tiệm, hoạt động từ một tiệm đều phải đáp ứng mọi điều kiện cấp phép của tiệm." Tức là một giấy phép salon/shop đứng tên bạn, kèm chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm tối thiểu $100,000. |
| South Dakota | Giấy phép thuê ghế riêng, và bạn vẫn phải có bằng cá nhân. Cả hai treo tại chỗ làm khi bạn đang làm. Mọi luật và quy định cho tiệm áp dụng cho ghế của bạn. |
| New York | "Nhà thầu độc lập làm việc trong cơ sở của một doanh nghiệp cần giấy phép Area Renter," do Sở Ngoại vụ tiểu bang cấp. |
| Texas | Tiệm được cho người có bằng thuê chỗ, và phải nộp danh sách nhà thầu độc lập cho TDLR. Nếu chỗ của bạn là một phòng kín có vách, bạn cần giấy phép mini-establishment riêng, $70 cho hai năm. |
Hội đồng South Dakota không bắt buộc hợp đồng nhưng khuyên nên có, và nên hỏi luật sư hoặc kế toán công chứng trước khi ký. Lời khuyên đó dùng được ở mọi tiểu bang.
Tiểu bang của bạn không có trong bảng thì hỏi hội đồng thẩm mỹ tiểu bang trước khi trả tháng tiền thuê đầu tiên. Trang bằng nghề nail theo tiểu bang và giấy phép tiệm theo tiểu bang có đường dẫn tới hội đồng của từng tiểu bang đã đối chiếu.
Hỏi gì trước khi ký
Tiền thuê chỉ là con số đầu tiên. Những câu hỏi làm rõ bạn thật sự đang thuê cái gì:
- Tiền thuê gồm những gì: điện nước, ghế, đèn, máy hút, khăn, chỗ để đồ?
- Bạn có chìa khóa không, và bạn được làm ngoài giờ mở cửa của tiệm không?
- Khách trả tiền thẳng cho bạn, hay qua máy quẹt thẻ của tiệm rồi tiệm chia lại? Nếu qua tiệm, khi nào bạn nhận tiền và phí là bao nhiêu?
- Khách là của ai? Nếu bạn rời tiệm, bạn có được đem theo danh sách khách và số điện thoại không?
- Bạn được dùng sản phẩm của mình không?
- Bảo hiểm của tiệm che gì, và bạn phải tự mua gì?
- Báo trước bao lâu khi một trong hai bên muốn ngưng?
- Tất cả những điều trên có nằm trên giấy không?
Về phía chủ tiệm
Nếu bạn là chủ tiệm và đang cho thuê ghế, hai điều IRS nói rõ. Thứ nhất, tiền thuê bạn nhận là thu nhập kinh doanh và phải khai. Thứ hai, "một khi quyết định thuê người làm, bạn phải xác định họ là nhân viên của mình hay sẽ tự điều hành công việc kinh doanh riêng." Người bạn xếp giờ, xếp khách và định giá cho họ là nhân viên, dù gọi là gì, và khi đó bạn phải giữ thuế, nộp mẫu 941 và phát tờ W-2.
Giấy phép của tiệm là một chuyện riêng, nằm ở mở tiệm nail cần giấy phép gì.
Câu hỏi thường gặp
Tiệm lấy phần trăm doanh thu thay vì tiền thuê cố định. Vậy có còn là thuê ghế không?
Cách tính tiền thuê không tự nó quyết định. IRS nhìn vào chuyện ai định giờ, ai định giá, ai mua vật tư và ai xếp khách. Nếu tiệm lấy phần trăm mà đồng thời xếp giờ, xếp khách và định giá cho bạn, thì cách bạn làm việc giống một nhân viên ăn hoa hồng hơn là một người thuê ghế.
Thuê ghế thì tiền tip có phải khai không?
Có. IRS nói rõ rằng người thuê ghế phải tính mọi khoản tip nhận được vào tổng thu của mình rồi khai trên tờ khai thuế. Tip tiền mặt cũng vậy.
Tôi thuê ghế mà cuối năm tiệm không đưa tờ 1099. Có bình thường không?
Bình thường. Khi thuê ghế thật sự, tiệm không trả tiền cho bạn, khách trả thẳng cho bạn, nên tiệm không có gì để báo cáo. Chiều ngược lại mới cần để ý: nếu trong năm 2026 bạn trả tiền thuê từ $2,000 trở lên cho một chủ tiệm không phải là công ty, IRS yêu cầu chính bạn phát mẫu 1099-MISC cho chủ tiệm.
Tôi vừa thuê ghế ở một tiệm vừa làm nhân viên ở tiệm khác. Khai thuế thế nào?
Cùng một tờ khai. Tiền lương nhân viên đi vào từ tờ W-2, tiền thuê ghế đi vào Schedule C. Hai nguồn này không trộn vào nhau, và chi phí thuê ghế chỉ trừ được vào phần thu nhập thuê ghế.
Nguồn tham khảo / Nguồn
Các trang chính thức của chính phủ Mỹ. Nếu thông tin ở đây khác với trang chính thức, hãy tin trang chính thức.
- IRS - Mẹo thuế cho ngành thẩm mỹ và hớt tóc, Ấn phẩm 4902 (PDF)www.irs.gov
- IRS - Nhà thầu độc lập hay nhân viênwww.irs.gov
- IRS - Hướng dẫn mẫu 1099-MISC và 1099-NEC (mức phải phát hành năm 2026)www.irs.gov
- Bộ Lao động Hoa Kỳ - Tờ thông tin 13, quan hệ lao động theo luật FLSAwww.dol.gov
- Bộ Lao động Hoa Kỳ - Bản hướng dẫn thực thi 2025-1 về phân loại sai (PDF)www.dol.gov
- Luật Washington RCW 18.16.020 - Định nghĩa tiệm và người hoạt động trong tiệmapp.leg.wa.gov
- Luật Washington RCW 18.16.175 - Giấy phép tiệm và bảo hiểm trách nhiệmapp.leg.wa.gov
- Ủy ban Thẩm mỹ South Dakota - Giấy phép thuê ghếdlr.sd.gov
- Thành phố New York - Giấy phép Appearance Enhancement cho người thuê chỗnyc-business.nyc.gov
- TDLR Texas - Xin giấy phép tiệm, phần cho thuê chỗ và mini-establishmentwww.tdlr.texas.gov