Thợ nail là nhân viên hay nhà thầu độc lập

Rất nhiều thợ nail ở Mỹ cuối năm nhận mẫu 1099 thay vì W-2. Chủ đưa tờ giấy đó rồi nói bạn là "nhà thầu độc lập", nghĩa là bạn tự lo thuế của mình.

Điều quan trọng cần biết: tờ giấy đó không quyết định bạn là ai. IRS phân loại người lao động dựa trên cách công việc thật sự diễn ra, chứ không dựa trên mẫu đơn mà chủ chọn phát.

Nếu bạn thật sự làm việc như một nhân viên mà lại bị xếp thành nhà thầu độc lập, việc đó gọi là "misclassification", tức là phân loại sai. Nó khiến bạn chịu thêm thuế và mất nhiều quyền lợi.

Ba nhóm câu hỏi mà IRS dùng#

IRS không có một danh sách chấm điểm. Cơ quan này xét toàn bộ mối quan hệ làm việc theo ba nhóm.

1. Kiểm soát về cách làm việc#

Câu hỏi gốc của IRS là: "Công ty có kiểm soát, hoặc có quyền kiểm soát, việc người lao động làm gì và làm như thế nào hay không?"

Hãy tự hỏi:

• Ai quyết định giờ bạn có mặt ở tiệm?
• Ai xếp khách cho bạn, bạn hay chủ?
• Chủ có bảo bạn phải làm dịch vụ theo cách nào, dùng sản phẩm nào không?
• Bạn có được huấn luyện theo cách chủ muốn không?

Một nhà thầu độc lập thật sự tự quyết định phần lớn những điều trên. Người được xếp giờ, xếp khách và làm theo quy trình của tiệm thì gần với nhân viên hơn.

2. Kiểm soát về mặt tài chính#

IRS xét ai kiểm soát khía cạnh kinh doanh của công việc: cách trả tiền, việc hoàn lại chi phí, và ai cung cấp dụng cụ.

• Bạn tự mua bột, nước sơn, đèn, dụng cụ, hay tiệm cung cấp?
• Bạn có thể lỗ vốn trong một tuần làm việc không?
• Bạn có nhận khách riêng ngoài tiệm không?
• Bạn được trả theo giờ, theo tuần, hay theo từng công việc?

Người tự bỏ vốn, tự chịu lỗ lãi và có nhiều nguồn khách thì giống nhà thầu độc lập. Người dùng đồ của tiệm và được trả đều đặn thì giống nhân viên.

3. Loại quan hệ giữa hai bên#

Nhóm này xét hợp đồng bằng văn bản, các phúc lợi như bảo hiểm hay nghỉ phép, quan hệ kéo dài bao lâu, và công việc bạn làm có phải là hoạt động chính của tiệm hay không.

Điểm cuối cùng đáng chú ý với nghề nail. Làm móng chính là hoạt động chính của một tiệm nail. Đó là một yếu tố nghiêng về phía nhân viên.

Bị xếp sai thì bạn mất những gì#

Khi bạn bị xếp thành nhà thầu độc lập trong khi thật ra là nhân viên:

• Bạn trả gấp đôi phần thuế hưu trí. Với nhân viên, chủ đóng một nửa thuế an sinh xã hội và Medicare. Với nhà thầu độc lập, bạn trả cả hai nửa.
• Bạn thường mất tiền làm thêm giờ. Xem tiền lương và giờ làm thêm.
• Bạn có thể mất bảo hiểm tai nạn lao động. Xem bị thương khi làm việc.
• Bạn thường không được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi tiệm đóng cửa hoặc cắt giảm.

Về phía chủ, IRS nói rõ: "Nếu bạn xếp một nhân viên thành nhà thầu độc lập mà không có căn cứ hợp lý, bạn có thể phải chịu trách nhiệm về thuế lao động của người đó."

Hai mẫu đơn bạn có thể dùng#

Mẫu SS-8: nhờ IRS xác định#

Mẫu SS-8 là đơn xin IRS xem xét và kết luận bạn là nhân viên hay nhà thầu độc lập. Cả người lao động lẫn cơ sở kinh doanh đều có thể nộp.

IRS cho biết thường mất khoảng sáu tháng để có trả lời. Hãy tính trước khoảng thời gian đó.

Mẫu 8919: khai phần thuế chưa được giữ#

Mẫu 8919 dành cho người tin rằng mình đã bị xếp sai. Mẫu này dùng để khai phần thuế an sinh xã hội và Medicare chưa được giữ trên thu nhập của bạn.

Nói đơn giản, đây là cách bạn khai thuế phần của một nhân viên, thay vì gánh cả hai phần như một nhà thầu độc lập.

Việc này khác nhau theo từng tiểu bang#

Ba nhóm câu hỏi ở trên là quy tắc thuế liên bang của IRS. Nhiều tiểu bang lại có bài kiểm tra riêng, và một số tiểu bang khắt khe hơn IRS khi xét ai được coi là nhà thầu độc lập.

Nghĩa là bạn có thể là nhà thầu độc lập theo luật thuế liên bang nhưng vẫn là nhân viên theo luật lao động của tiểu bang. Khi đến bước này, hãy hỏi cơ quan lao động của tiểu bang nơi bạn làm việc.